Screen Test Pro

OLED-schermtest

Acht slides gericht op hoe OLED echt faalt: perfect zwart dat het moeiteloos moet halen, het bijna-zwarte gebied waar het moeite mee heeft, de grijzen waar retentie zichtbaar wordt en de primaire kleuren waar slijtage zich verstopt. Doe dit het liefst in een donkere kamer.

Start

8 slides · ←→ of tikken · 1–8 springt · Esc sluit af
Doe eerst het licht in de kamer uit — de helft van deze slides zegt alleen iets in het donker.

Hoe je hem uitvoert

  1. Donkere kamer, normale helderheid — niet maximaal, want dat triggert helderheidsbegrenzing en verbergt uniformiteitsproblemen eronder.
  2. Op echt zwart moet het scherm niet te onderscheiden zijn van uitgeschakeld. Elke verlichte pixel is een vastzittende subpixel; elk oplichtend gebied is retentie of een paneeldefect. (Glow die meebeweegt als jij je hoofd beweegt is je eigen spiegeling — het klassieke valse alarm.)
  3. Geef de slides met bijna-zwart verloop en donkergrijs elk dertig seconden; vage wolken en spookbeelden hebben even nodig om zichtbaar te worden. Elke band van het verloop moet vlak zijn, en het donkergrijze vlak is waar logo's en taakbalken weer opduiken.
  4. Laat op de primaire kleuren je ogen over het hele vlak gaan en zoek naar plekken die afwijken van hun omgeving. Vergelijk de drie slides met elkaar: slijtage is meestal in één kanaal het sterkst.

Wat je hier daadwerkelijk ziet

Een OLED laat elke pixel afzonderlijk oplichten, en daarom is zwart echt uit en begint de test daar — een vlak dat een LCD fysiek niet kan produceren. De prijs van licht per pixel betaal je aan de twee uitersten. Onderaan is het lastig om emitters met piepkleine stromen egaal over miljoenen pixels aan te sturen, dus de slides nabij zwart zijn waar uniformiteitsproblemen zitten. Bovenaan en over tijd verouderen emitters door gebruik: statische content slijt zijn pixels ongelijkmatig, en die slijtage verschijnt als spookbeelden op egale vlakken lang voordat je die in normale content ziet. De slides staan precies in die volgorde, van donker naar licht.

Als zwart op jouw scherm niet zwart is, heb je waarschijnlijk een LCD — de equivalente problemen daar zijn backlight bleed en IPS glow, en de gradiënttest plus de dode pixeltest dekken dat terrein. Vind je hier retentie of een spookbeeld? Dan is de inbrandingstest de vervolgstap, inclusief wat herstel eerlijk gezegd wel en niet kan doen.

Veelgestelde vragen

OLED, zonder omwegenBekijk alle artikelen →

Waarom heeft OLED een eigen test nodig?

Omdat de zwakke plekken omgekeerd zijn. Een LCD heeft moeite om zwart te maken (backlight bleed, glow) en kan goed tegen statische content; een OLED maakt moeiteloos perfect zwart maar krijgt zijn defecten elders — vlekkerige weergave nabij zwart, ongelijkmatige slijtage door statische content en helderheidsbegrenzing op grote witte vlakken. Een algemene schermtest besteedt zijn tijd aan waar LCD's falen; deze besteedt die aan waar OLED's dat doen.

Waarom wordt de witte slide na een moment donkerder?

Dat is ABL — de automatic brightness limiter. Een OLED-paneel heeft een stroombudget, en een volledig wit scherm op maximale helderheid zou daar overheen gaan, dus trekt het paneel het hele vlak omlaag. Dat is engineering, geen defect, en elke OLED doet het in zekere mate. Wat op de witte slide wel een vondst zou zijn: een kleurzweem, of vlakken die donkerder zijn dan de rest en dat ook blijven.

Is vlekkerigheid nabij zwart normaal bij OLED?

Een beetje wel, vooral op telefoons bij minimale helderheid: de onderste paar codewaarden zijn voor een OLED het lastigste gebied om egaal weer te geven, en lichte vignettering of vage wolkvormen in het bereik 2–8 komen ook op gezonde panelen voor. Zorgen maak je je pas als de vlekken sterk gekleurd zijn, harde randen hebben, op dezelfde plek blijven over meerdere slides, of al duidelijk zijn bij normale helderheid — dat wijst eerder naar het paneel dan naar de fysica.

Waar zijn de rode, groene en blauwe slides voor?

Slijtage detecteren, kanaal voor kanaal. OLED-subpixels verouderen afzonderlijk — blauw het snelst — en slijtage door een statisch logo treft zelden alle drie even hard. Een spookbeeld of doffe plek die op één primaire kleur wel verschijnt en op de andere niet is ongelijkmatige subpixelslijtage; dezelfde plek op elke slide is waarschijnlijker vuil op het glas (eerst even uitsluiten) of volledige inbranding. De inbrandingstest is de vervolgstap als je iets vindt.

Moet ik de pixel refresh van mijn tv vóór of na deze test draaien?

Na afloop — en alleen als je iets hebt gevonden. De paneelonderhoudscyclus (pixel refresh, panel refresh, afhankelijk van het merk) meet slijtage van de emitters en compenseert daarvoor, en tv's laten de korte versie al automatisch draaien in standby. Door eerst deze test te doen weet je of er iets te verhelpen is; een handmatige refresh erna, en dan opnieuw testen, laat zien of compensatie het heeft opgevangen. Herhaalde handmatige refreshes op een schoon paneel kosten alleen paneellevensduur.