ทดสอบพิกเซลเสีย: ค้นหา วินิจฉัย และแก้ไขพิกเซลตายหรือพิกเซลค้าง
พิกเซลเพียงจุดเดียวที่ทำงานผิดปกติบนจอใหม่ทำลายค่ำคืนของผู้คนไปมากกว่าข้อบกพร่องของซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่เสียอีก ข่าวดีคือการหามันใช้เวลาราวสองนาที และการรู้ว่ามันเป็นพิกเซลชนิดใดจะบอกคุณทันทีว่าแก้ได้หรือไม่ อยู่ในการรับประกันหรือเปล่า หรือคุณควรฝึกใจให้เลิกมองเห็นมัน
การทดสอบสองนาที
รันการทดสอบพิกเซลเสียบนอุปกรณ์ที่คุณต้องการตรวจ ระบบจะเติมสีทึบเต็มจอ ได้แก่ ดำ ขาว แดง เขียว น้ำเงิน ฟ้า ม่วงแดง เหลือง และเทา โดยคุณเลื่อนไปทีละสีด้วยการคลิกหรือกดแป้นเว้นวรรค
ก่อนเริ่ม ให้เช็ดหน้าจอก่อน นี่ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น เพราะ “พิกเซลเสีย” ที่แจ้งไปยังผู้ผลิตจำนวนไม่น้อยคือเศษฝุ่น และผ้าไมโครไฟเบอร์ราคาถูกกว่าค่าส่งเครื่องกลับไปเคลม
จากนั้นไล่ดูทีละสีและกวาดสายตาให้ทั่วทั้งจอ รวมถึงตามมุมด้วย นั่งใกล้กว่าปกติสักหน่อย พิกเซลเสียบนจอ 4K ขนาด 27 นิ้วกว้างราว 0.15 มิลลิเมตร ที่ระยะมองปกติสายตาของคุณจะเลื่อนผ่านมันไปเฉย ๆ เว้นแต่พื้นสีรอบข้างจะทำให้มันเด่นขึ้นมา และนั่นคือเหตุผลที่ต้องใช้สีทึบเต็มจอ
อ่านสิ่งที่คุณเจอ
ตำแหน่งและเงื่อนไขที่จุดนั้นปรากฏจะบอกว่ามันคืออะไร
| สิ่งที่คุณเห็น | ปรากฏบนพื้นสีใด | การวินิจฉัย |
|---|---|---|
| จุดสีดำ | บนพื้นขาวและสีสว่างทุกสี | พิกเซลตาย ไม่มีไฟเลี้ยงถึงจุดนั้น |
| จุดสีแดง เขียว หรือน้ำเงิน | บนพื้นดำ | ซับพิกเซลค้าง มีหนึ่งช่องสีค้างในสถานะเปิด |
| จุดสีขาว | บนพื้นดำ | พิกเซลร้อน ซับพิกเซลทั้งสามช่องเปิดค้าง |
| จุดสีที่ปรากฏบนพื้นสีใดสีหนึ่งเท่านั้น | เช่น จุดเขียวบนพื้นแดงล้วน | ซับพิกเซลค้าง ระบุได้ด้วยวิธีตัดตัวเลือก |
| รอยเบลอที่ใหญ่กว่าหนึ่งพิกเซล | มักเห็นบนพื้นขาวหรือเทา | ฝุ่น รอยกดทับ หรือชั้นฟิล์มหลุดลอก ไม่ใช่ข้อบกพร่องของพิกเซล |
ตรรกะของซับพิกเซลคุ้มค่าที่จะทำความเข้าใจ เพราะเป็นวิธีวินิจฉัยด้วยการตัดตัวเลือกออก ทุกพิกเซลประกอบด้วยวาล์วแสงสามตัว คือแดง เขียว และน้ำเงิน บนหน้าจอสีแดงล้วน พิกเซลที่ปกติจะเปิดเฉพาะซับพิกเซลสีแดง หากมีจุดสีเขียวเรืองขึ้นมาตรงนั้น แปลว่าวาล์วสีเขียวของพิกเซลนั้นค้างเปิดอยู่ บนหน้าจอสีดำซึ่งวาล์วทุกตัวปิดหมด อะไรก็ตามที่ยังเรืองแสงคือของที่ค้าง ส่วนบนพื้นขาวซึ่งวาล์วเปิดหมด อะไรที่มืดอยู่คือของที่ตาย
การจำแนกฉบับเต็ม รวมถึงสิ่งที่มาตรฐานจอภาพระบุไว้เรื่องจำนวนข้อบกพร่องที่ยอมรับได้ อยู่ในพิกเซลตาย พิกเซลค้าง และพิกเซลร้อน กับสิ่งที่การรับประกันครอบคลุม
อะไรที่แก้ไขได้จริง
พิกเซลตาย: แทบไม่มีอะไรทำได้ พิกเซลที่ไม่ได้รับสัญญาณขับเลยคือความเสียหายทางฮาร์ดแวร์ เช่น ทรานซิสเตอร์เสียหรือเส้นทางสัญญาณขาด ไม่มีซอฟต์แวร์ใดส่งกระแสไฟผ่านจุดเชื่อมต่อที่ขาดได้ ใครที่ขาย “แอปซ่อมพิกเซลเสีย” พร้อมคำสัญญาว่าทำได้ ก็เพียงขายเครื่องกะพริบสีกับความหวังให้คุณ
พิกเซลค้าง: บางครั้งแก้ได้จริง ซับพิกเซลที่ค้างมักเกิดจากเซลล์ผลึกเหลวที่หยุดตอบสนองต่อการเปลี่ยนแรงดันไฟ และมีวิธีพื้นบ้านอยู่สองอย่างที่พูดถึงกันบ่อย
- การไล่สลับสี คือกะพริบสีอย่างรวดเร็วบนบริเวณที่ค้าง ตั้งแต่ 10 นาทีไปจนถึงไม่กี่ชั่วโมง ทฤษฎีคือการเปลี่ยนสถานะอย่างต่อเนื่องจะกล่อมให้ผลึกกลับมาตอบสนอง ยังไม่มีงานวิจัยแบบมีกลุ่มควบคุมยืนยันหรือปฏิเสธ มีเพียงรายงานในเว็บบอร์ดตลอดยี่สิบปี บางกรณีน่าเชื่อ และอีกหลายกรณีอาจหายได้เองอยู่แล้ว หากการกะพริบทำให้คุณไม่สบายตา ให้หยุดทันที และอย่าปล่อยทิ้งไว้นาน ๆ โดยไม่มีคนดู
- การกดหน้าจอ: ไม่แนะนำ การกดหรือถูด้วยนิ้วอาจทำให้ชั้นต่าง ๆ ของจอ LCD เสียหาย และบนจอ OLED อาจแย่กว่านั้น ทั้งยังไม่อาจยืนยันได้ว่าการกด “เบา ๆ” นั้นปลอดภัย เพราะไม่มีเกณฑ์ความปลอดภัยที่ทราบแน่ชัด นี่จึงไม่ใช่วิธีที่เราแนะนำ
ลองไล่สลับสีให้พิกเซลค้างสักสองสามรอบภายในสองสามวัน หากยังไม่ขยับภายในเวลานั้น มันก็จะไม่ขยับแล้ว เมื่อถึงจุดนั้นทางเลือกที่เหลือคือเดินเรื่องประกันหรือยอมรับมัน และพูดกันตรง ๆ สำหรับซับพิกเซลค้างจุดเดียวที่มุมจอ การยอมรับก็มีเหตุผลรองรับอยู่ไม่น้อย
พิกเซลร้อน: จัดการเหมือนพิกเซลค้าง แต่ควรคาดหวังผลน้อยกว่า
OLED เป็นคนละเรื่องกัน
บนจอ OLED ซับพิกเซลแต่ละจุดเปล่งแสงด้วยตัวเอง พิกเซล OLED ที่ “ตาย” จึงมืดสนิทจริง ๆ และเห็นได้ชัดที่สุดบนพื้นขาว ส่วนซับพิกเซล OLED ที่ค้างในสถานะเปิดนั้นพบน้อยกว่าบน LCD สิ่งที่ OLED เพิ่มเข้ามาแทนคือภาพไหม้ ซึ่งเป็นเงาค้างของเนื้อหาที่อยู่นิ่ง เกิดจากการสึกหรอไม่เท่ากัน ไม่ใช่ข้อบกพร่องของพิกเซล และจะปรากฏเป็นรูปแบบ เช่น แถบงานหรือโลโก้ บนหน้าจอสีเทาและสีทึบ มากกว่าจะเป็นจุดเดี่ยว ๆ
เมื่อไรควรยกระดับเรื่อง
หากพิกเซลนั้นตาย ไม่ใช่แค่ค้าง หรือมีมากกว่าหนึ่งจุด หรือข้อบกพร่องอยู่บริเวณกลางจอ ให้ตรวจสอบนโยบายเรื่องพิกเซลของผู้ผลิตก่อนทำอย่างอื่น นโยบายเหล่านี้ต่างกันมาก บางรายเปลี่ยนจอให้เพราะพิกเซลสว่างเพียงจุดเดียว ขณะที่บางรายกำหนดว่าต้องมีข้อบกพร่องห้าจุดขึ้นไป และตำแหน่งของพิกเซลมักสำคัญพอ ๆ กับจำนวน ควรตรวจเงื่อนไขจริงตามรุ่น ประเทศ และช่องทางที่ซื้อ ถ่ายภาพโดยวางไม้บรรทัดหรือเหรียญไว้เทียบขนาดบนพื้นสีที่ทำให้เห็นข้อบกพร่องชัดที่สุด เพราะฝ่ายบริการจะขอดู
และหากคุณกำลังตรวจหน้าจอที่จะซื้อมือสอง ให้ทดสอบก่อนที่เงินจะเปลี่ยนมือ ดูขั้นตอนตรวจก่อนซื้อฉบับเต็มได้ที่นี่